Вада - што такое Вада?

Дзіўная пастаноўка пытання пра, здавалася б, самае звычайнае і найбольш распаўсюджанае рэчыва ў свеце, тым не менш, перавандроўвае з адной кнігі пра ваду ў іншую з нязменнай мэтай - заінтрыгаваць чытача. Вось вам здаецца, што вы нешта ведаеце пра ваду, а насамрэч ёсць у ёй нешта таямнічае і неспазнавальнае, пра што вы нават і не здагадваецеся. Такая падаплёка гэтага пытання нязменна адчувалася і затым падмацоўвалася пералічэннем дзіўных уласцівасцяў вады, якія апраўдваюць форму пытання.
Вось толькі некаторыя найбольш важныя асаблівасці вады. Перш за ўсё, па сваіх хімічных уласцівасцях пры пакаёвай тэмпературы яна павінна была заставацца газам. Самым яркім прыкладам, які пацвярджае гэтае сцвярджэнне, з'яўляецца існаванне ў газавым стане роднаснага ёй злучэння - серавадароду, хоць атам серы, які замяняе кісларод, у два разы нават цяжэйшы за атам кіслароду. Геаметрычна малекула серавадароду адрозніваецца ад малекулы вады тым, што вугал паміж S-H сувязямі складае 92 градусы, тады як вугал паміж О-Н сувязямі складае 104,5 градуса. Нагадаем, што тэарэтычна, згодна з квантавай хіміяй, такі вугал павінен быў быць прамым. Як бачым, геаметрыя малекулы вады даволі моцна адхілілася ад тэорыі ў адрозненне ад геаметрыі малекулы серавадароду, якая практычна дакладна наблізілася да разліковай. Дзіўна, але менавіта гэтая розніца вызначыла розныя станы гэтых рэчываў, зрабіўшы ваду пры пакаёвай тэмпературы вадкасцю.
Не дзіва, што такая дзіўным чынам атрыманая вадкасць стала валодаць незвычайнымі ўласцівасцямі. І справа не толькі ў тым, што яе тэмпературы замярзання і кіпення павінны былі быць значна ніжэйшымі, а ў тым, што максімальная шчыльнасць вады назіраецца каля чатырох градусаў па Цэльсіі і, такім чынам, пры наступным ахаладжэнні пачынае памяншацца, а не павялічвацца, як ва ўсіх нармальных вадкасцяў пры паніжэнні тэмпературы. Разумнага тлумачэння гэтаму факту да гэтага часу не існуе, хоць плаваючы лёд пастаянна нагадвае пра гэтую анамалію.
Вядома, ёсць і іншыя незвычайныя ўласцівасці, напрыклад, мінімальнае значэнне цеплаёмістасці пры 35 градусах па Цэльсіі, што безумоўна мае значэнне для жывых арганізмаў.
Усяго гэтага аказалася дастаткова для пільнай увагі да даследаванняў структуры вады, тым больш, што ў арганізме чалавека вадкое асяроддзе складае 70-80%.
4. ПРАБЛЕМА СТРУКТУРЫ ВАДЫ.
Перш за ўсё, неабходна растлумачыць, чаму раптам паняцце «структура вады» аказалася праблемай і навошта наогул трэба закранаць гэтае складанае і неператраўляльнае паняцце. Справа ў тым, што незвычайныя ўласцівасці вады трэба было неяк тлумачыць, а акрамя ўнутраных пераўтварэнняў малекул вады, напэўна, проста не было чаго прыдумаць у якасці прычыны праявы гэтых уласцівасцяў.
Насцярожанасць акадэмічных навуковых колаў да слова «структура» ў дачыненні да вады тлумачылася дваяка. Па-першае, адзіны фактар для ўнутранага пераўтварэння малекул вады - вадародная сувязь мае надзвычай малы час жыцця: парадку дзесяць у мінус дванаццатай ці чатырнаццатай секунды. Якая ўжо тут структура! Не паспеўшы ўзнікнуць, ужо павінна распасціся. Па-другое, ад наяўнасці структуры вады да «праславутай» «памяці вады» адзін крок. А з гэтым паняццем звязана цэлая эпапея не вельмі навуковых поглядаў. Да такой высновы прыйшлі многія прыхільнікі кансерватыўных навуковых колаў. Справа ў тым, што яшчэ ў 1988 годзе француз Жак Бенвеніст абвясціў з'яву памяці вады на аснове аналізу сваіх гамеапатычных даследаванняў [6], натуральна, нічога не згадваючы пра нейкія малекулярныя ўяўленні аб структуры вады. Гэта выклікала буру пратэсту супраць прыпісвання звычайнаму рэчыву ўласцівасці высокаарганізаваных жывёл. Яму нават двойчы спрабавалі за такую «недарэчную» прапанову як бы «прысвоіць» блазанскую Нобелеўскую прэмію. Калі ў яго прыезд у Расію, за два гады да смерці, пасля яго выступлення ў Федэральным цэнтры Міністэрства аховы здароўя аўтару гэтых радкоў удалося падрабязна распытаць яго меркаванне наконт расшыфроўкі механізму памяці вады, ён пераканана адказаў, што гэтым павінны займацца фізіка-хімікі і біяфізікі. Ведаючы кірунак нашых фізіка-хімічных даследаванняў па вадзе, Ж. Бенвеніст тут жа дадаў: «Вось Вы і павінны дайсці да тлумачэння механізму памяці вады». Тым самым, з аднаго боку, ён паказаў, што пра памяць вады варта гаварыць на значна больш тонкім узроўні чым біямакрамалекулы, а, з другога боку, ён таксама пацвердзіў сваю пазіцыю ў гэтым пытанні - на ўзроўні яго даследаванняў стваралася дакладнае перакананне ў наяўнасці з'явы «памяці вады». Атрымаць жа поўнае пацверджанне і расшыфроўку механізму памяці вады, на яго думку, можна было толькі на малекулярным узроўні.
Нігілістычнае стаўленне навуковых колаў да вывучэння ўнутрымалекулярных узаемадзеянняў у вадзе, праўда, варта тлумачыць не толькі малым часам жыцця вадароднай сувязі, але і неймавернай іх разнастайнасцю. Уявіце сабе, якую колькасць камбінацый такіх сувязяў можна атрымаць, калі нават адна малекула вады мае чатыры цэнтры ўтварэння вадародных сувязяў. У дымера іх акажацца шэсць, у трымера ўжо восем, а наступныя малекулы могуць падлучацца да любога з гэтых цэнтраў утварэння вадародных сувязяў. Таму выбар шляху асацыяцыі малекул вады з'яўляўся заўсёды сур'ёзнай перашкодай у даследаваннях яе структурнага стану.
Узаемасувязь структуры і памяці вады адразу пракладвае мосцік ад малекулярных уяўленняў да неабходных для навуковага абгрунтавання біяэнергатэрапіі высноў, аднак, шлях гэты аказаўся доўгім і карпатлівым, што ў прынцыпе характэрна для любога сур'ёзнага навуковага даследавання.

5. РАСШЫФРОЎКА СТРУКТУРНАГА СТАНУ ВАДЫ.
5-1. Фарміраванне стабільных асацыятаў.
Для атрымання першаснай карціны структурнага стану вады ў апошнім стагоддзі выдаткавана нямала намаганняў многіх вучоных. Але здавальняючай карціны пры стварэнні структурных мадэляў вады, па прызнанні большасці спецыялістаў, да апошняга часу атрымаць не ўдалося. Гэтая акалічнасць крыху праяснілася пры выяўленні прычыны такіх няўдалых спроб у даследаванні вады. Калі раней пры звычайным тэрмадынамічным падыходзе ваду варта было разглядаць як статыстычную сістэму хаатычна ўзаемадзейнічаючых малекул, то апошнія даследаванні паказалі магчымасць якасна іншага падыходу, які ўлічвае зыходныя структурныя асаблівасці малекулы вады і накіраваны характар працэсу ўтварэння вадародных сувязяў (рыс.1), г.зн. нейкі парадак у паслядоўнасці ўзаемадзеяння цэнтраў утварэння вадародных сувязяў у вадзе.
Вынікі дэталёвага вывучэння паслядоўнасці элементарных актаў у вадзе аказаліся ашаламляльнымі. Вада паўстала перад даследчыкамі ў выглядзе строга ўпарадкаванай цалкам дэтэрмінаванай сістэмы. З аднаго боку, гэта супярэчыла разгляду з пазіцыі статыстычнай тэрмадынамікі, з другога боку, гэта прыцягвала з прычыны поўнага ўліку хімічных працэсаў комплексаўтварэння ў вадкім асяроддзі, без якога выкарыстанне законаў статыстыкі ў хаосе ўзаемадзейнічаючых малекул уяўляецца некарэктным.
Што ж з'явілася эўрыстычным рашэннем у гэтай, здавалася б, такой складанай, заблытанай і цяжкавырашальнай нават у прынцыпе задачы? Падобна на тое, што толькі адна акалічнасць, без уліку якой выйсці на стройны парадак пабудовы асацыятаў малекул вады фактычна немагчыма - веданне элементарных асноў хімічнай кінетыкі. Калі ў геаметрыі пабудовы асацыятаў з'яўляюцца структуры з цэнтрамі ўтварэння вадародных сувязяў, якія ляжаць у адной плоскасці, то канстанты міжмалекулярнага ўзаемадзеяння паміж імі не складаюцца з асобных канстант раўнавагі па кожнай з вадародных сувязяў, а з'яўляюцца іх здабыткам.
Паколькі гэтая фраза гучыць крыху больш навукова, чым належыць для навукова-папулярнага выкладу, паспрабуем спрасціць разуменне сэнсу сказанага. Калі дзве малекулы ўтвараюць асацыят, то стаўленне канцэнтрацыі асацыята да здабытку канцэнтрацый зыходных малекул называецца канстантай раўнавагі. Для малекул вады пры пакаёвай тэмпературы такая канстанта мае значэнне парадку 10 л/моль. Калі ўявіць сабе два больш складаныя асацыяты, якія маюць, напрыклад, па шэсць цэнтраў утварэння вадародных сувязяў у адной плоскасці, якія могуць узаемадзейнічаць з аналагічнай камплементарнай шасцёркай толькі ўсе адразу, то адпаведная канстанта раўнавагі паміж імі акажацца роўнай мільёну. Чаму гэта важна ведаць?
Справа ў тым, што ўстойлівасць новаўтварэння і, адпаведна, яго час жыцця ў гэтым выпадку павялічыцца прыкладна на шэсць парадкаў. Такое магутнае павелічэнне часу жыцця азначае наяўнасць прынцыпова магчымага спосабу рэзкай стабілізацыі асацыятаў, якія ўзнікаюць у вадзе, што якасна змяняе пазіцыю непрыняцця становішча аб прынцыповай магчымасці доўгачасовага існавання набору малекул вады, злучаных вадароднымі сувязямі.
Такую пазіцыю ў гэтым выпадку, напэўна, ужо варта называць проста непісьменнай.
Давайце паспрабуем улічыць вышэйпаказаныя развагі пры пабудове структурных утварэнняў з малекул вады. А яшчэ лепш, калі пры выбары мадэляў вядомыя хіміка-кінетычныя ўяўленні будуць пастаянна прысутнічаць для ўзгаднення і карэкцыі меркаванага і сапраўднага, паколькі іх улік абавязкова павінен наблізіць меркаваныя ўтварэнні да рэальна існуючых.
Пачнем з самага пачатку, г.зн. з адной малекулы вады (рыс.1). Два атамы вадароду і два непадзеленыя электроны кіслароду з'яўляюцца чатырма цэнтрамі ўтварэння вадародных сувязяў. Паколькі няма ніякіх прычын вылучаць якую-небудзь адну з іх, то ў гэтым выпадку варта меркаваць роўнаімавернае ўтварэнне вадароднай сувязі па любым з чатырох блізкіх да тэтраэдрычнага напрамкаў. Праўда, неабходна адразу звярнуць увагу на адну простую, але вельмі важную акалічнасць. Атам вадароду малекулы вады, якая разглядаецца, будзе ўзаемадзейнічаць з непадзеленым электронам атама кіслароду адной з малекул вады, якія падышлі, а непадзелены электрон малекулы вады, якая разглядаецца, будзе, адпаведна, узаемадзейнічаць з атамам вадароду яшчэ адной з малекул вады, якія падышлі. Такія ўзаемадзеянні варта называць камплементарнымі.
Безумоўна, меркаванае сіметрычнае асяроддзе адной малекулы вады яшчэ чатырма (рыс.2) можа існаваць надзвычай кароткі час. Але цэнтры ўтварэння вадародных сувязяў у кожнай з чатырох знешніх малекул, якіх застаецца па тры на кожную, па імавернасці ўзаемадзеяння нічым не горшыя за ўжо прарэагаваўшыя цэнтры і да іх таксама могуць на нейкі момант падлучацца малекулы вады (рыс.3). Уявіць такое сямнаццацімалекулярнае ўтварэнне, вядома, можна толькі гіпатэтычна ў сілу яго кароткачасовага існавання, але геаметрыя ўзаемнага размяшчэння вадародных сувязяў пад вуглом блізкім да тэтраэдрычнага і да вугла пяцівугольніка нечакана дае шанец павялічыць час жыцця яго існавання за кошт утварэння адразу шасці пяцічленных цыклаў (рыс.4). Згодна з хіміка-кінетычнымі ўяўленнямі ў гэтым выпадку як бы з'яўляецца вузкі па канцэнтрацыі «ручаёк» перацякання асацыятаў у больш доўгачасовае існаванне. Павелічэнне часу жыцця адбываецца з прычыны паглыблення ямы патэнцыйнай энергіі, у якой знаходзяцца ўсе 17 малекул, адразу на велічыню, роўную шасці энергіям утварэння вадароднай сувязі. Але галоўнае нават не ў гэтым, а ў геаметрыі новаўтварэння, якая ўзнікае. З'яўляецца тое самае размяшчэнне шасці цэнтраў утварэння вадароднай сувязі ў адной плоскасці, якія пры ўмове камплементарнасці гатовыя «схлопнуцца» з сабе падобным фарміраваннем з прычыны мільённай канстанты ўзаемадзеяння.
«Ручаёк» перацякання асацыятаў у больш доўгачасовае існаванне ў кожнай з шасці ям патэнцыйнай энергіі 17-ці малекулярнага шкілета «знайшоў» наступнае паглыбленне патэнцыйнай ямы, роўнае таксама шасці энергіям вадароднай сувязі. У выніку ўзнікае прыгожая геаметрычная фігура (рыс.5) - дадэкаэдрычны тэтраэдр [7,8], які як бы становіцца свайго роду «квантам» у далейшай пабудове - такі зручны для будаўніцтва цаглінка.
«Квант» апраўдвае сваю назву тым, што з яго ўзнікненнем працэс «схлопвання» з мільённай канстантай становіцца адзіным і асноўным працэсам далейшай асацыяцыі. Справа ў тым, што чатыры плоскасці тэтраэдра (рыс.5) зноў утрымліваюць па шэсць цэнтраў утварэння вадароднай сувязі ў кожнай і «перацяканне» асацыятаў становіцца вялікім «ручаём», які мае два напрамкі (рыс.6 і рыс.7). Утвараюцца пяці- і шасціквантавыя ўтварэнні: супертэтраэдр у выглядзе чатырохканцовай «зоркі» (рыс.6) і свайго роду шасціпрамянёвая «сняжынка» (рыс.7). Навукова гэтыя ўтварэнні правільней называць фракцыямі, паколькі пасля яны былі зафіксаваныя метадам высокаэфектыўнай вадкаснай храматаграфіі менавіта ў выглядзе фракцый.
«Ручай» утварэння і «перацякання» асацыятаў на гэтым не спыняецца, а, наадварот, рэзка ўзмацняецца за кошт нечаканага фарміравання трыма плоскасцямі ўзаемадзейнічаючых «кванта» адзінай плоскасці і з'яўлення ў гэтай плоскасці ў кожнай з фракцый ужо васемнаццаці цэнтраў утварэння вадароднай сувязі (рыс.6 і 7), што прадугледжвае наступныя ўзаемадзеянні з канстантай роўнай дзесяць у васемнаццатай ступені. З'яўляецца доўгажывучая «рака» асацыятаў з часам жыцця на васемнаццаць парадкаў вышэй чым час жыцця папярэдніх утварэнняў. Такія асацыяты маглі разліцца ў цэлае «мора», а вада ў гэтым выпадку павінна была ператварыцца ў гель. На шчасце, гэтага не здарылася, паколькі сярод доўгажывучых асацыятаў пры ўзаемадзеянні дзвюх пяціквантавых фракцый і адной шасціквантавай фракцыі ўтвараецца геаметрычная фігура (рыс.8), якую можна прадставіць у выглядзе рамбічнага куба з рабром 2.9 нм і з вострым вуглом у 60 градусаў (рыс.9), на кожнай грані якога аказалася ўжо 24 цэнтры ўтварэння вадароднай сувязі, што паслужыла прычынай канчатковай стабілізацыі такога віду асацыятаў [10].
Верагодна, падасца дзіўным, што такое магутнае нарастанне колькасці малекул вады і затым ужо колькасці "кванта" ў асацыятах раптам можа абарвацца. Адказ аказаўся надзвычай простым. Імавернасць камплементарнага ўзаемадзеяння адразу па шэсць, затым па васемнаццаць, а цяпер ужо па дваццаць чатыры цэнтры ўтварэння вадародных сувязяў імкліва падала з прычыны рэзкага павелічэння колькасці камбінацый, якую неабходна перабраць, каб "наткнуцца" на камплементарную камбінацыю. Таму такое магутнае павелічэнне канстанты звязвання па гэтых цэнтрах кампенсавалася не менш магутным падзеннем імавернасці камплементарнага ўзаемадзеяння. На ўзроўні дваццаці чатырох цэнтраў звязванне па вадародных сувязях спынілася.
Гэта пацвярджаецца аналізам агульнай схемы асацыяцыі па вадародных сувязях, з якога вынікае простая формула [8] абмежавання колькасці звёнаў у асацыяце, атрыманым па нейкім тыпе ўтварэння вадародных сувязяў - па адной, па шэсць, па васемнаццаць і, нарэшце, па дваццаць чатыры:
Кр Mo = m (m+l)/2
дзе Кр - канстанта раўнавагі па дадзеным тыпе ўтварэння вадародных сувязяў,
Мо - канцэнтрацыя асацыятаў дадзенага тыпу, m - колькасць звёнаў гэтага тыпу ўтварэння вадародных сувязяў.
Значэнне m пры дакладным разліку становіцца цалкам пэўным пры кожным тыпе асацыяцыі, адпаведна, для першага 57, для другога альбо 5 ці 6, для трэцяга камбінаванага 3 і для чацвёртага значна менш за адзінку, г.зн. паказвае немагчымасць далейшага комплексаўтварэння па вадародных сувязях.
Такім чынам, рамбічны куб з 16-ці кванта ці з 912-ці малекул вады аказваецца стабільным структурным элементам вадкага асяроддзя, што ўдалося пацвердзіць метадамі пратоннага магнітнага рэзанансу [7,8], высокаэфектыўнай вадкаснай храматаграфіі [9], метадамі аптычнай спектраскапіі [10] і спадарожным аналізам і апрацоўкай атрыманых эксперыментальных дадзеных.
Разгледзім, што азначае становішча аб тым, што ўсё вадкое асяроддзе складаецца са структурных элементаў.
5-2. Структурны элемент замест малекулы вады
Такі загаловак можа павергнуць у шок любога фізіка-хіміка. Пасягнуць на "святая-святых", г.зн. на аснову існавання самай распаўсюджанай і жыццёва неабходнай вадкасці з малекул вады, - ці гэта не блюзнерства? Безумоўна, блюзнерства і прытым у цяперашні час самае неабходнае для разумення хімічнай, біялагічнай і фізіялагічнай ролі вады. Для хіміі такое сцвярджэнне аб замене малекулярнай асновы вады на структурны элемент, які па малекулярнай вазе амаль на тры парадкі большы за малекулу вады, тут жа ратуе ад супярэчнасці паміж тым, што па хімічных уласцівасцях малекулы вады яна павінна была існаваць пры пакаёвых тэмпературах і пры істотна больш нізкіх тэмпературах у выглядзе газу, і тым, што вада аказалася ў выглядзе такой неабходнай нам вадкасці. Істотнае абцяжарванне малекулярнай асновы ці, правільней сказаць, элементарнай асновы выдатна вырашае названую супярэчнасць.
Для біялогіі ўпершыню з'яўляецца суразмернасць макрамалекул і вадных структур, што спрыяе разгляду актыўнай ролі вадкага асяроддзя ва ўнутрыклетачных працэсах, адсоўваючы ранейшыя ўяўленні пра яе як пра пасіўны растваральнік.
Для фізіялогіі ўзнікае прынцыповая магчымасць тлумачэння розных субстратных і палявых уздзеянняў на біяхімічны склад крыві праз змяненне структурнага стану ваднага складніка.
Структурны элемент валодае шэрагам выключна важных уласцівасцяў, якія дазваляюць растлумачыць добра вядомыя, але да гэтага часу невытлумачальныя з'явы. Перш за ўсё, гаворка ідзе пра магнітную апрацоўку вады, якая дазваляе ўжо параўнальна даўно пазбаўляцца ад накіпу ў катлах, прадухіляючы іх выбухі пры ўтварэнні ў тоўстым слоі накіпу любой «дзіркі» з прычыны, напрыклад, адпадзення нават невялікага кавалка гэтага слоя. У вадзе нічога магнітнага акрамя магнітнага моманту пратона няма. Спробы растлумачыць уплыў магнітнага поля праз уздзеянне на нейкую кааперацыю спінаў пратонаў нічога не далі з прычыны статыстычнага характару напрамкаў спінаў у розных малекулах вады. Стабільны структурны элемент мае на сваіх гранях часткова зараджаныя атамы кіслароду і вадароду, і пры яго вярчэнні вакол цэнтра цяжару адмоўна зараджаныя кіслароды знаходзяцца на 1,09 ангстрэма бліжэй да цэнтра чым станоўча зараджаныя вадароды (рыс.10). Але гэта азначае, што плошча круга, акрэсленага рухам станоўчых зарадаў, меншая за плошчу круга, акрэсленага рухам адмоўных зарадаў. Іх розніца вызначае нескампенсаваны магнітны момант элемента, што тут жа здымае праблему неразумення ўздзеяння на ваду магнітнага поля.
Амаль поўная адсутнасць вадародных сувязяў паміж структурнымі элементамі дазваляе іх разглядаць як бы падвешанымі ў кулонаўскім полі, што забяспечвае іх надзвычайную лабільнасць і, адпаведна, высокую адчувальнасць да дзеяння знешняга магнітнага поля.
Узаемнае падстройванне элементаў у сваім размяшчэнні пад змененую пад дзеяннем магнітнага поля арыентацыю асобных структурных элементаў з максімальнымі значэннямі магнітных момантаў прыводзіць да агульнага змянення структурнага стану вады.
Адпаведна дзеянне электрычнага поля зводзіцца не толькі да непасрэднага ўплыву на дыполі малекул вады, што, хутчэй за ўсё, не зменіць структурнага стану вады з прычыны статыстычнага характару размеркавання напрамкаў дыполяў у розных малекулах, але і да больш істотнага ўзаемадзеяння з макрадыполямі структурных элементаў.
Гэтак жа як і ў выпадку магнітнага поля ўзаемнае падстройванне элементаў у сваім размяшчэнні пад змененую пад дзеяннем электрычнага поля арыентацыю макрадыполяў асобных структурных элементаў з максімальнымі значэннямі іх дыпольных момантаў прыводзіць да агульнага змянення структурнага стану вады.
Названыя механізмы дзеяння электрычных і магнітных палёў дазваляюць прынцыпова растлумачыць эфект уздзеяння на ваду любых электрамагнітных ваганняў.
Паколькі размеркаванне зарадаў на кожнай грані складае даволі вялікую разнастайнасць - два ў дваццаць чацвёртай ступені, то заўсёды знойдзецца пры трапленні ў ваду малекул любога рэчыва з пэўным размеркаваннем зарадаў на паверхні такая грань структурнага элемента, на якой будзе адпаведнае камплементарнае размеркаванне зарадаў, што прывядзе да растваральнасці рэчыва. Гэта тлумачыць практычна ўніверсальную растваральнасць у вадзе многіх рэчываў.
Такім чынам, выяўленне стабільнага структурнага элемента не толькі не супярэчыць праяве фізічных уласцівасцяў вады, а, наадварот, нават дапамагае зразумець прычыну ўплыву на стан вады розных фактараў. Узровень стабільных структурных элементаў са строга ўпарадкаванай тэтраэдрычнай канфігурацыяй цэнтраў утварэння вадародных сувязяў складаючых малекул вады ўяўляе сабой аснову для наступнага разгляду макраструктуры вадкага асяроддзя.
5-3. Ад структурнага элемента да ячэйкі вады.
Разнастайнасць зарадавых малюнкаў на гранях структурных элементаў дазваляе прапанаваць характар іх наступных узаемадзеянняў. Рэальна кожны элемент акружаны іншымі структурнымі элементамі з узаемна камплементарным размеркаваннем зарадаў (рыс.11). Зразумела, што ў першую чаргу будуць узаемадзейнічаць грані з нескампенсаванымі зарадамі, паколькі з 24-х цэнтраў утварэння вадародных сувязяў не заўсёды на кожнай грані акажацца роўна па 12 атамаў кіслароду і, адпаведна, па 12 атамаў вадароду. Затым варта чакаць узаемадзеяння так званых матрычна палярызаваных граняў, калі ў цэлым нейтральная па зарадзе грань мае прасторава падзеленыя групоўкі розных па знаку зарадаў. Узнікае магчымасць свайго роду зарадава-камплементарнага ўзаемадзеяння, калі адбываецца ўзаемная арыентацыя матрычна палярызаваных граняў супрацьлеглымі па зарадзе групоўкамі зарадаў і, адпаведна, іх стабілізацыя за кошт энергіі ўзаемадзеяння супрацьлеглых зарадаў. Далей пры поўнай кампенсацыі падобных зараджаных месцаў на гранях магчыма праява зарадаў на рэшткавых бакавых цэнтрах утварэння вадародных сувязяў, якія не ўдзельнічаюць у фарміраванні структурнага элемента [11].
Такі меркаваны парадак наступных узаемадзеянняў структурных элементаў прадугледжвае адно істотнае становішча аб іх колькасці, як-то звязанай з поўнай разнастайнасцю зарадавых малюнкаў на гранях. На гэты конт аказалася цікавым супастаўленне разліковых велічынь аб'ёму падобных разнастайнасцяў і эксперыментальна вызначаных памераў некаторых у чымсьці вылучаных на кантрасна-фазавым мікраскопе адасобленых мностваў, вельмі падобных на ячэйкі.
Назіраны паўмікронны памер ячэек даволі дакладна супадае з памерам таго аб'ёму, які займае колькасць структурных элементаў усіх відаў. Улічваючы вопыт папярэдняй пабудовы адназначнага па геаметрыі стабільнага структурнага элемента, можна было меркаваць, што, нягледзячы на лабільна ўстойлівы характар наступных утварэнняў, нейкая дэтэрмінаванасць іх пабудовы ўсё ж павінна выконвацца. Знаходзіць эксперыментальныя пацверджанні існавання розных структурных узроўняў ячэйкі ў гэтым выпадку нашмат складаней. Таму прапанаванае ніжэй уяўленне аб структуры ячэйкі атрымана, перш за ўсё, за кошт дакладнага разліку ўсіх камбінацый, неабходных для кампенсацыі спачатку зараджаных граняў, а затым матрычна палярызаваных граняў. Атрыманае ў канцы нашых даследаванняў эксперыментальнае пацверджанне мадэлі ячэйкі, якое вынікае з разлікаў, і дзіўна дакладнае супадзенне (да 0,2 %) колькасці разлічаных і рэальна ўдзельнічаючых ва ўтварэнні ячэйкі структурных элементаў дазваляе прапанаваць поўную карціну структурнага стану ячэйкі.
Працяг будзе....
Пры выкарыстанні матэрыялаў гіперспасылка на абавязковая.
Дзіўная пастаноўка пытання пра, здавалася б, самае звычайнае і найбольш распаўсюджанае рэчыва ў свеце, тым не менш, перавандроўвае з адной кнігі пра ваду ў іншую з нязменнай мэтай - заінтрыгаваць чытача. Вось вам здаецца, што вы нешта ведаеце пра ваду, а насамрэч ёсць у ёй нешта таямнічае і неспазнавальнае, пра што вы нават і не здагадваецеся...
< Вяртанне да спісу

Матэрыял падрыхтавала рэдакцыя PKSOVA — афіцыйныя дыстрыб'ютары «Планеты Рэгіёнаў» (ID 846) — па матэрыялах вытворцы. PKSOVA

Падобныя тавары

КФС Магутная вада

$155

КФС 1 Антыпаразітарны

$155

КФС 2 ДЭТАКС

$155

КФС Фартуна

$155